degrotelijnen.nl

Leiderschap: Haan of Herder?

Afgelopen weken sudderde wat metaforen over leiderschap en de rol van de leider in mijn achterhoofd. Zo kwam op LinkedIn de ene dag de foto van een wolvenroedel voorbij (bleek helaas een hoax) en een ander dag een foto van een forse haan die een groepje kippen wel even voorging om te demonstreren hoe ze het water over konden steken, over een dikke tak. 

De vraag bleef gonzen: Loopt een leider nu voor de troepen uit (‘haantje de voorste’); waakt hij of zij vanuit de achterhoede (vanuit overzicht over hele groep), of is het misschien de herder, die de kudde wat minder dwingend leidt, maar wel stuurt. De herder staat voor de normen en waarden van de groep. ‘Kuddegedrag’ is ook niet zo’n lekkere beeldspraak, als het over leiderschap gaat…

In alle gevallen bleef het knagen…waarom willen de leiders in deze modellen zo nadrukkelijk zélf aanwezig zijn en voor de groep bepalen, wat er nodig is of moet? En wat is nu een lekkere metafoor, passend bij deze tijd?

Toen is gisteren begon aan het boek Bezieling werkt (Hans Wopereis), viel het ineens op zijn plek. Wopereis introduceert het begrip kringbewustzijn, als het besef dat de kracht van een organisatie wordt bepaald door de mate waarin iedereen (dus niet alleen de formele leider) zich verantwoordelijk voelt voor het grotere geheel. Dát zocht ik!

Wopereis’ gedachtegoed weerspiegelt voor mij de verschuiving die ik voel, proef en ervaar in organisaties, groepen en teams waarmee ik werk: We zijn wel klaar met leiderschap op basis van macht (spelen met ego en creëren van angst). Er zijn maar weinig mensen met natuurlijk gezag, die ons voorgaan naar iets nieuws. 

Er lijkt een kentering gaande, weg van de individualisering. Jonge medewerkers zoeken weer naar de plaats van het ‘ik’ in het grotere geheel, zo las ik dit weekend in het NRC. Het pragmatisme en de mantra van de ‘maakbaarheid’ spreekt ze niet meer aan. Ze zoeken betekenis. Emotie.

Leiderschap in deze tijd moet zich niet krampachtig richten op het resultaat (de haan voorop), of op de noden van het team (de wijze wolf achteraan, of de herder tussen zijn schaapjes). Kringbewustzijn, zo stelt Wopereis, berust op persoonlijk leiderschap: dat ieder individu trouw leert zijn aan zichzelf en aan datgene waar hij of zij blij van wordt. Niet sturen op ‘alle neuzen dezelfde kant op’, maar sturen op ‘zoveel mogelijk gebruik maken van de aanwezige sterkten, de verschillen’ en deze talenten samenbrengen, verbinden tot een veelkleurig, creatief en ondernemend geheel. 

De leider waar deze tijd om vraagt, zorgt ervoor dat iedereen zo maximaal mogelijk het éigen leiderschap inzet. Die leider brengt verbinding, vooral door er te zijn.

‘Liever dat de collega’s trots zijn op zichzelf, dan dat ze trots zijn op jou’.

Ik vind het een prachtig perspectief, van waaruit ik binnenkort aan mijn nieuwe rol en baan kan starten, als directielid van het Techniek College Rotterdam. Veel zin in! 

En ja, een hele uitdaging. De archetypische talenten ‘Veldheer’ en ‘Amazone’ hebben nogal lang de dienst uitgemaakt in mijn functioneren, samen met de ‘Bewaker’ (controle!)…. Ik heb ze vriendelijk verzocht om eens even op de reservebank te gaan zitten. Ik vertrouw er op, dat ze opspringen als ze hard nodig blijken (en dat ze eigenlijk altijd wel over mijn schouder zullen meekijken). Voor nu… maak ik graag meer ruimte vrij voor bijvoorbeeld de Onderzoeker, de Opruimer en de Raadsman, meer latent aanwezige kwaliteiten in mijn persoonlijke pallet. Dat gaat een hele andere dynamiek geven en ik word oprecht blij van de gedachte, dat ik deze kanten van mezelf meer kan gaan laten zien.

Als leiderschap vooral is ‘Zijn wie je bent’, dan verheug ik me op een geweldige reis op het persoonlijke vlak. Er is nog zoveel te leren!

Deel dit bericht

Share on linkedin
Share on print
Share on email
Judith-Homefoto

Wie ben ik?

Als zelfstandig interim manager/ procesbegeleider voeg ik me snel en gemakkelijk in een organisatie en help de ambities en doelen scherp te krijgen...

IMG_1713

Wat doe ik?

Vanuit mijn expertise op het gebied van verandermanagement, huisvesting en bedrijfsvoering, ondersteun ik organisaties bij uiteenlopende verbetertrajecten...

Life Long Learning

Door te lezen ontsnap ik even aan de druk van alledag. Niets lekkerder dan in een boek verdwijnen, de tijd te vergeten en je in een andere wereld wanen...