degrotelijnen.nl

Horizontalisering

Ik hou van mooie woorden. Ik weet natuurlijk ook wel dat we met (management)jargon in de praktijk niet ver komen, maar aan de andere kant: zo’n mooi woord kietelt me. Ik wil er meer van weten. Meebewegen, er tegen aan schuren en herkauwen. Zo ook met het begrip Horizontalisering.

Een korte definitie is ‘de trend van toenemende gelijkwaardigheid en het verdwijnen van hiërarchie’. Ik ben gelijk voor! Ik hou ervan om mensen om een tafel te zetten, die iets met het onderwerp hebben; die er wat van vinden en er blij van worden om mee te mogen doen. Collega’s die zeggen ‘als je daar mee aan de slag gaat, wil ik er bij zijn’, in plaats van mensen die gestuurd worden of eerst willen weten ‘of ze er wel tijd voor krijgen’ (Overigens: een goed werkgever maakt daar geen misbruik van. Zorg dat mensen op de juiste plek zitten. Biedt wat ruimte. Je wil niet weten wat dat oplevert!).

De Horizontalisering-trend is een spin-off van de digitalisering van de media: eigen ervaringen en meningen kunnen steeds gemakkelijker en sneller gedeeld worden en dat geeft minder plek voor hiërarchie. Horizontalisering is een communicatietrend, die een einde maakt aan directief-éénrichting-zenden. Ontwikkeling komt niet meer van boven, maar van beneden of van opzij. De volgende generatie verwacht straks niet anders. Jan Rotmans heeft voorspeld, dat binnen nu en 20 jaar de werkwijze en machtsverhoudingen in de samenleving en in verschillende sectoren een totale transformatie ondergaan. Werk aan de winkel dus.

In de (onderwijs)organisaties waar ik kom, speelt het eigenlijk overal. Ieder kiest eigen woorden of aanleidingen, maar velen zijn bezig met decentralisatie, vertrouwen (terug) naar de professional, autonomie bij het team, verantwoordelijkheid lager in de organisatie. De omgeving vraagt steeds snellere innovatie. Daar is verandering voor nodig. Anders organiseren. En de professional weet wat nodig is. Dus dáár moet het eigenaarschap worden belegd.

Hoe gemakkelijk de communicatie in het sociale verkeer is gekanteld (‘wie het weet die mag het zeggen is daar soms ‘wie het zegt, zal het wel weten’… Brononderzoek is dus wel een puntje van aandacht), des te ingewikkelder wordt er in organisaties over gedaan. Wat mij opvalt, is dat de discussie over zaken die op horizontalisering aankomen, vooral wordt gevoerd in termen van wat de laag erónder anders moet gaan doen: Hoe verandert de rol van de manager? Hoe verschuift het accent in de functievervulling? Alsof de vernieuwing na de streep wordt ingevoerd en we van achter die lijn met oude controle mechanismen kunnen blijven sturen. ‘Ruimte geven binnen kaders’ wordt dan vertaald in: Welke systemen richten we in om te kunnen zien dat het goed blijft gaan?

Directeuren die middle managers als trekker aanwijzen en vervolgens zelf ook in de werkgroep zitting nemen. Met alle goede bedoelingen, hè. En dan lacherig opmerken ‘als het beter is dat ik vertrek, moet je dat zeggen hoor’. Ik moet de eerste middle manager -die zijn eigen loopbaanontwikkeling serieus neemt- nog tegenkomen, die dan meteen terugkaatst dat dit inderdaad gewenst is. En natuurlijk is dat ook niet het gewenste antwoord. ‘Het is gezegd, dus kan ik blijven (En mijn stempel drukken)’.

Hoe effectief is het om te verwachten dat de laag eronder ruimte gaat pakken, als die niet geboden wordt? Loslaten is lastig. En spannend. En ja, je weet niet zeker of er iets goeds uitkomt. Het is ongemakkelijk om dat af te wachten (als het gemakkelijk was, wilde iedereen jouw baan wel).

Ik geloof sterk in de veranderaanpak ‘ van A naar B via B’. En B, dat betekent een andere rol voor iedereen. Er ìs geen streep waar ‘vernieuwing’ begint. Als we gaan, dan gaan we met zijn allen. Ook jij. Leiding geven aan vernieuwing vraagt lef. Uit je comfortzone, samen er voor gaan.

Dus, beste directeur of bestuurder, kijk eens eerlijk, kritisch en oprecht in de spiegel en vraag jezelf af: Bied ik wérkelijk ruimte aan de professional? Is het voldoende duidelijk waar we heen willen, hoe we dat gaan doen en wat we van elkaar verwachten? En kan ik dat ook? Durf ik op mijn vingers te gaan zitten en te kijken dat het goed komt?  En als het even iets minder gaat, durf ik dan ook een interventie nog even uit te stellen? Misschien wel vragen te stellen, maar kan ik ook dàn op mijn tong bijten en de ander een leerervaring gunnen?

Durf ook ìk te leren?

Deel dit bericht

Share on linkedin
Share on print
Share on email
Judith-Homefoto

Wie ben ik?

Als zelfstandig interim manager/ procesbegeleider voeg ik me snel en gemakkelijk in een organisatie en help de ambities en doelen scherp te krijgen...

IMG_1713

Wat doe ik?

Vanuit mijn expertise op het gebied van verandermanagement, huisvesting en bedrijfsvoering, ondersteun ik organisaties bij uiteenlopende verbetertrajecten...

Life Long Learning

Door te lezen ontsnap ik even aan de druk van alledag. Niets lekkerder dan in een boek verdwijnen, de tijd te vergeten en je in een andere wereld wanen...