degrotelijnen.nl

Demotie? Maatschappelijk verantwoord!

IT-dienstverlener Cap Gemini heeft een flinke discussie over demotie losgemaakt. Wat mij betreft een goed punt. Ik ben verbaasd én getriggerd door alle emoties. Wat is de inzet? Oudere werkgevers, die in de topjaren van de sector zijn binnengekomen, moeten een salariskorting van 10% accepteren. Er zitten meerdere aspecten aan die discussie die interessant zijn en mij bezig houden. Ik deel er een paar.

Ten eerste, het zou de 50+er zijn die wordt getroffen. De medewerkers die destijds ‘verwend’ zijn binnengehaald en nu te duur worden voor wat ze leveren, door het systeem van automatische periodieken en promoties. Nu ben ik voor een systeem van ‘loon naar prestatie’; wat ook inhoudt dat bij tegenvallende of slechte prestatie een demotie het gevolg zal zijn. Het houdt iedereen maar scherp en daar is –volgens mij- niets mis mee.

De oudere werknemer zou studerende kinderen hebben, en verwachtingen ten aanzien van levenspatronen. Tel daarbij op de tegenvallende tijden (en hogere hypotheekschulden, omdat dat beleggen is mislukt). Die hoge(re) levenslasten zouden gedekt moeten worden door hogere inkomsten. Sommigen denken ook nog een eindspurt voor het pensioen te moeten maken (maar gelukkig is in veel sectoren met middelloon inmiddels een feit. Misschien toen niet zo welkom, maar ik denk dat we nu wel beseffen dat het een passende maatregel is om alles betaalbaar te houden).

Eigenlijk zijn de concrete plannen van Cap Gemini niet zo interessant. En of het echt over ‘demotie’ gaat is ook een discussiepunt (of tenminste definitiekwestie: het gaat om geld; niet over een andere positie in de hiërarchie, met minder leuk werk en een lagere status..) Dat er wat moet veranderen, is wel duidelijk. We moeten zoeken naar een nieuwe balans. Een krimpend bedrijf met teveel oudere werknemers heeft geen toekomst. Een generatie jongeren zonder (arbeids)perspectief evenmin.

ZZP’ers zijn al enkele jaren gewend aan lagere tarieven. Ik ken genoeg voorbeelden (en ben er zelf ook één) van zelfstandigen die nu uurtarieven berekenen die zo’n 20-30% lager liggen dan voor 2005-2006. En sinds 2012 mogen die tarieven voorzichtig weer een béétje stijgen, maar een daling van zo’n 30% haal je niet weer 1-2-3 in. En er wellicht kon best een top af ten opzichte van die ‘goede tijden’. Maar met die lagere tarieven bouw je minder reserves op, waardoor de onzekerheden (flink) zijn toegenomen. Drie maanden zonder werk geeft nu al relatief veel stress. En het leven is als ZZP-er niet goedkoper geworden (het is nog steeds erg kostbaar een goede arbeidsongeschiktheids-verzekering af te sluiten en ook banken zijn zeer kritisch bij het verstrekken van hypotheken).

Ik heb maar weinig protest gehoord bij de ZZP’ers; veel zijn blij gewoon (nog) lekker aan de slag te zijn. Vaak overigens ook hoor ik ‘ik doe nu dingen die ik vijf jaar geleden ook deed’. Dus ook nog eens een stap terug; minder uitdaging en ontwikkeling…. Ook dat wordt geaccepteerd.

De gangbare weg in Nederland is dat je meer gaat verdienen als je ouder wordt. Jongere medewerkers worden laag betaald en omdat ze geen vaste aanstelling krijgen, blijft dat ook zo bij contractverlenging. De ongelijkheid op de arbeidsmarkt is enorm toegenomen. Er is een tweedeling ontstaan tussen ‘jong en flexibel’ en ‘oud en vast’.

In de NRC weekend bijlage deze week werd demotie gepresenteerd als een ‘luxe alternatief op ontslag’. Daar zit wat in. De WAO is gesloten en de WIA moeilijk toegankelijk. Als je na je 50-ste zonder werk komt te zitten, is de tijd tot je pensioen nog lang en uitkeringen zijn korter en lager geworden. Je wordt dus een ‘gevangene’ van je baan en daarmee blokkeert de arbeidsmarkt voor de volgende generatie. Ik vind het (vanuit werkgevers perspectief, maar óók maatschappelijk) niet vreemd en wellicht wel verstandig dat organisaties opteren voor verlaging van inkomens van oudere werknemers.

Liever zou ik overigens zien dat het stelsel van automatische periodieken en salarisverhoging wordt verlaten; het is funest voor zelfsturing en verantwoordelijkheid voor je eigen loopbaan en ontwikkeling. Want oudere werknemers hoeven niet uitgerangeerd te raken; ook dát is een keuze!

Deel dit bericht

Share on linkedin
Share on print
Share on email
Judith-Homefoto

Wie ben ik?

Als zelfstandig interim manager/ procesbegeleider voeg ik me snel en gemakkelijk in een organisatie en help de ambities en doelen scherp te krijgen...

IMG_1713

Wat doe ik?

Vanuit mijn expertise op het gebied van verandermanagement, huisvesting en bedrijfsvoering, ondersteun ik organisaties bij uiteenlopende verbetertrajecten...

Life Long Learning

Door te lezen ontsnap ik even aan de druk van alledag. Niets lekkerder dan in een boek verdwijnen, de tijd te vergeten en je in een andere wereld wanen...